Mụn trứng cá thường xuất hiện ở lứa tuổi dậy thì, dai dẳng và rất khó chữa trị. Để điều trị mụn trứng cá hiệu quả, việc tìm ra nguyên nhân và phương pháp thích hợp là rất quan trọng, ngoài ra người bị cần kiên trì, không nóng vội. Bài viết này sẽ trình bày về phác đồ điều trị mụn trứng cá hiện nay.

Phác đồ điều trị mụn trứng cá như thế nào?

Mụn trứng cá thường mọc lên do sự thay đổi của hormone trong cơ thể, ví dụ như trong độ tuổi dậy thì. Thông thường, khi cơ thể trở về cân bằng, mụn sẽ dần mất đi. Tuy nhiên, mụn vẫn có thể tồn tại dai dẳng và cần phải điều trị theo chuyên khoa da liễu.

Mục tiêu điều trị mụn trứng cá

Trong điều trị mụn trứng cá, cần phải tác động vào các mục tiêu sau đây:

- Giảm tiết chất bã nhờn.

- Chống dày sừng cổ tuyến bã.

- Chống nhiễm khuẩn.

Thuốc điều trị mụn trứng cá

Về thuốc điều trị mụn trứng cá được chia thành thuốc bôi tại chỗ và thuốc sử dụng đường toàn thân.

Thuốc bôi tại chỗ

Retinoid: Loại thuốc này có tác dụng tiêu nhân mụn, ngăn sự hình thành của nhân mụn, chống viêm. Tác dụng phụ thường gặp nhất của retinoid là khô da, đỏ da, kích ứng da, hồng ban tróc vảy, nhạy cảm với ánh sáng… thường trong tháng đầu điều trị, nhưng cũng có thể trong suốt quá trình điều trị.

Benzoyl peroxid: Có tác dụng diệt khuẩn với nhiều loại vi khuẩn khác nhau. Thuốc làm giảm đáng kể số lượng vi khuẩn P. acnes và acid béo tự do ở tuyến bã, chống viêm và tiêu nhân mụn. Thuốc benzoyl peroxide thường được bào chế dưới các dạng kem bôi, gel và chất làm sạch có nồng độ từ 2,5-10%. Tác dụng phụ phổ biến nhất của retinoid là khô da và nhạy cảm với ánh sáng. Vì vậy, người bệnh nên bôi thuốc vào buổi chiều tối để làm giảm sự nhạy cảm với ánh sáng.

Kháng sinh: Trong điều trị mụn trứng cá, kháng sinh được chỉ định với mục đích diệt vi khuẩn gây mụn P. acnes. Với chế phẩm kháng sinh, hay dùng dung dịch tan trong cồn (ví dụ clindamycin và erythromycin) hoặc gel và lotion để làm giảm kích ứng da. Hiện nay, dạng phối hợp thuốc được ưu tiên kê đơn cho người bị mụn bởi ưu điểm có thể làm giảm sự đề kháng kháng sinh (ví dụ erythromycin 3% với benzoyl peroxid 5% hay clindamycin 1% với benzoyl peroxide 5%).

Acid azelaic: Có tác dụng ngăn chặn nhân mụn, kìm khuẩn. Dạng thuốc hay dùng đó là kem bôi với hàm lượng 20% acid azelaic. Một số tác dụng phụ có thể của thuốc acid azelaic là ngứa và cảm giác bỏng rát tại chỗ.

Lưu ý: Có thể phối hợp các loại thuốc bôi trên với nhau nếu tình trạng mụn dai dẳng hay tái phát nhưng không được sử dụng các chế phẩm thuộc nhóm cyclin cùng với retinoid.

Thuốc dùng toàn thân

Kháng sinh:

Dưới đây là một số kháng sinh hay được kê đơn trong điều trị mụn trứng cá:

- Doxycyclin: 100 mg/ngày x 30 ngày sau đó 50 mg/ngày x 2 - 3 tháng.

- Tetracyclin 1,5 g x 8 ngày hoặc 0,25 g/ngày x 30 ngày (hoặc cho đến khi khỏi).

Trường hợp người bị mụn bị chống chỉ định với kháng sinh thuộc nhóm cyclin, có thể dùng nhóm macrolid thay thế.

Tác dụng phụ của thuốc kháng sinh đó là gây nhạy cảm với ánh sáng (tetracyclin, doxycyclin) hoặc rối loạn tiêu hóa (erythromycin).

Isotretinoin:

Tác dụng: Ức chế sự sản xuất của chất bã nhờn, thúc đẩy quá trình tiêu sừng.

Liều dùng: Ban đầu dùng liều tấn công là 0,5 - 1 mg/kg/ngày x 4 tháng, sau đó sử dụng liều duy trì: 0,2 - 0,3 mg/kg/ngày x 2 - 3 tháng.

Tác dụng phụ: Khô da, bong da, nẻ môi, loét miệng, kích thích mắt.

Lưu ý: Không dùng thuốc trong thời kỳ mang thai, cho con bú vì nguy cơ gây quái thai (khớp sọ thoái hoá nhanh gây não bé, khó đẻ). Không dùng isotretinoin phối hợp với tetracyclin vì có thể làm tăng áp lực nội sọ. Không dùng thuốc này cho trẻ dưới 16 tuổi.

Thuốc hormone:

Thuốc hormone sử dụng trong điều trị mụn đó là loại đối kháng androgen có nguồn gốc tự nhiên.

Cách sử dụng: Vỉ 21 viên, bắt đầu uống viên đầu tiên khi có hành kinh, mỗi ngày uống 1 viên, nghỉ 7 ngày. Thời gian dùng thuốc từ 3 - 6 tháng.

Thuốc có nhiều tác dụng phụ nên cần có chỉ định và theo dõi của thầy thuốc chuyên khoa.

Thuốc khác: Vitamin B2; biotin; bepanthen; kẽm 

Kiểm soát mụn trứng cá an toàn, hiệu quả nhờ sản phẩm từ thảo dược

Như vậy, bên trên là phác đồ điều trị mụn trứng cá hay được sử dụng hiện nay. Việc sử dụng thuốc tây để điều trị mụn chỉ nên trong một thời gian ngắn, sau đó người bị mụn nên tìm cho mình một giải pháp an toàn hơn chẳng hạn như sử dụng các sản phẩm thảo dược.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho độc giả về phác đồ điều trị mụn trứng cá hiện nay và đặc biệt là giải pháp giảm mụn an toàn, hữu hiệu từ sản phẩm thảo dược